Alternativna Internet stranica

Alternativna Internet stranica

Gusle: Neodvojivi deo tradicije, da ih sačuvamo od zaborava (VIDEO)

Foto: Stanko Adžić na jednom od svojih nastupa

Poreklo vode od davnina. Značajnu ulogu odigrale su u srpskoj epskoj poeziji, budući da su uz njih narodni pevači opevali događaje iz nacionalne istorije, pre nego da tekstovi tih pesama budu zapisani. Osim što su deo nacionalnog i kulturnog nasleđa srpskog naroda, sreću se i u ostalim zemljama Balkana – između ostalih u Crnoj Gori, Bosni i Hercegovini, i delovima Hrvatske. U pitanju su gusle – jednožični ili dvožični muzički instrument napravljen, uglavnom, od javorovog drveta. Uz „kolo“ i „slavu“, pevanje uz gusle (guslanje) od 2018. nalazi se na UNESCO-ovoj listi nematerijalnog kulturnog nasleđa čovečanstva. Iako guslanje obično vezujemo za izvođače u srednjim i poznijim godinama, takvu predrasudu, međutim, ruši jedan od mlađih guslara sa prostora Kosova i Metohije, dvadesetdevetogodišnji Mitrovčanin, Stanko Adžić.

Gusle, ističe, sluša od malena.

“Pored toga što su deo tradicije, jedan deo moje šire familije u Crnoj Gori se bavi guslanjem,” kaže Stanko.

Ovaj mladić je samouk, a guslanjem se bavi već devet godina.  

“Kada sam kupio gusle 2010, počeo sam da vežbam svakodnevno. Pored upornog rada, povremeno sam dobijao savete od starijih guslara kada sam imao priliku da se vidim sa njima na festivalima i guslarskim večerima,” navodi dalje.

A šta za njega predstavljaju gusle?

“Gusle nisu toliko rasprostranjene, a neodvojivi su deo tradicije kod Srba. Upisivanje na UNESCO-vu listu nematerijalnog kulturnog nasleđa Srbije upravo je značajno zbog promocije gusala kako ne bi došli u situaciju da ih zaboravimo, čemu smo skloni, pa i zato, između ostalog, radim na širenju vrednosti gusala.”

Stanko je po struci master inženjer arhitekture, a počeo je, kaže, da svira za svoju dušu.

Potom se, dodaje, aktivirao u Udruženju guslara, zdravičara i epskih pesama “Banović Strahinja” koje je 2010. osnovano u Kosovskoj Mitrovici.

“Pored guslarskih večeri na kojima sam nastupao, nekoliko puta godišnje, aktivno sam učesnik i festivala guslara Srbije koje se jednom godišnje organizuje širom Srbije, a 2010. se održavao u Кosovskoj Mitrovici i Zvečanu i to je ujedno bio i moj prvi nastup na festivalu,” nastavlja.

Foto: Sa poslednje guslarske večeri održane u Kosovskoj Mitrovici

Pored republičkog festivala, postoji i savezni festival Srbije, Crne Gore i Republike Srpske,” objašnjava dalje.

Interesovanje kod mladih sve veće

Postoji li interesovanje za guslanje kod mlađih naraštaja – pitamo ga.

“Nakon 1999, zbog situacije u kojoj smo se našli, nije bilo ni vremena, ni interesovanja, a ni entuzijasta koji bi se bavili organizacijom guslarskih večeri, a pogotovo nije bilo mladih ljudi koji su se za guslanje interesovali. Do osnivanja Udruženja bilo je par večeri u organizaciji pojedinaca,” odgovara.

Ipak, takva slika sada je izmenjena, a zahvaljujući upravo, kaže Stanko, Udruženju čiji je i on član.

O Udruženju guslara, zdravičara i epskih pesnika “Banović Strahinja”:

“Osnovano je 2010, i od tada se trudimo da organizujemo nekoliko guslarskih večeri u toku godine. Društvo broji desetak članova od kojih je veći deo mladih guslara, što govori o budućnosti Udruženja na ovim prostorima. Stalni smo gosti pobratimskog Udruženja guslara ‘Vojvoda Mina Radović’ iz Podgorice čija škola gusala broji preko 70 mladih guslara pa je i nama plan da radimo na osnivanju škole guslanja u Кosovskoj Mitrovici. Pored organizacije manifestacija aktivno radimo i pokušavamo da obezbedimo prostoriju u kojoj bi se okupljali nekoliko puta nedeljno i obučavali sve zainteresovane.”

“Interesovanja kod mladih je sve više. Aktivnosti našeg udruženja dovele su do toga da osim što posećuju guslarske manifestacije, pojedinci pokušaju i da sviraju, ali i da zainteresuju druge iz svog okruženja,” navodi.

Njegove kolege guslari i sam Stanko aktivno rade na širenju tradicije koja je na ovim prostorima, kako ističe, kod jednog kruga ljudi poštovana.

“Najbitnije je da postojimo, da čuvamo tradiciju od zaborava i da se borimo da zainteresujemo što više mladih ljudi kako bi gusle imale budućnost,” zaključuje mladi guslar.

Poslušajte pesmu “Pogibija Marka Puletića” autora Radovana Bećirovića Trebješkog, a u izvođenju Stanka Adžića:

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Copyright © All rights reserved. | Newsphere by AF themes.